Azerbaycan'da Yetkili Alıcı ve Gönderici Tanımı Hakkında Bilgilendirme

31.07.2019

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden Derneğimize gelen bilgilendirmeye göre; Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği (IRU)'nden alınan 29.07.2019 tarihli yazıda, TIR prosedürü uyarınca Yetkili Alıcı ve Gönderici kavramının uzun yıllardır aktif olarak tanıtıldığı bildirilmekte ve ayrıca, TIR Sözleşmesinde yapılan değişiklik ile (Açıklayıcı Not 0.49) yeni düzenlemenin TIR İdari Komitesi (AC.2) tarafından da resmi olarak kabul edilmesiyle hayata geçirilmesinin beklendiğinin altı çizilmektedir.
 
Ülkemiz de başta olmak üzere, Moldova ve Belarus gibi ülkerde Avrupa Birliği Ortak Transit sistemi uyarınca getirilen kolaylaştırma işlemleri aynı çerçevede TIR Sistemi kullanılarak gerçekleştirilen işlemlere de uygulanmaya başladığı görülmektedir. Gelinen noktada, Azerbaycan'ın ithalat ve ihracat işlemleri için bazı basitleştirmeleri öngören "Yeşil Koridor Sistemini" tanıtılmaktadır. 

Bu sistem ile birlikte TIR Karnesi altında ithalat ve ihracat için bir takım basitleştirilmiş usuller öngörülmüştür. Buna göre; ithalat işlemlerinde Azerbaycan'a girdikten sonra, TIR karnesi ön varış bilgileri (TIR-EPD) ile gönderilmesi şartıyla (ulaşıma varıştan en az 1 saat öncesinde), sınır geçiş noktasında gümrük idaresi tarafından standart prosedür doğrultusunda işlenecektir (belge ve 1 nolu dipkoçan). TIR karnesi sahibi, malları doğrudan yetkili alıcının deposuna teslim edecek, yetkili alıcı, beyan ve gümrük işlemleri de dahil olmak üzere gümrük makamıyla elektronik veri paylaşımı yapacak ve mühürleri kaldırmak için elektronik onay alacaktır. Nakliye operatörü eşyanın boşaltma işlemine başlayabilecektir. Eşyanın alıcının deposunda boşaltılmasından sonra, TIR karnesi hamili, tüm TIR karnelerinin sonlandırma ve mühürlenmesi işlemlerini gerçekleştirme hakkına sahip olduğu için, herhangi bir Azerbaycan gümrük idaresinde (iç ya da sınır gümrüklerine). TIR karnesini mühürleterek, gümrük çıkış gümrük idaresinde TIR karnesini sonlandırılması için sunacaktır. 

Diğer yandan, Azerbaycan'dan başlatılacak ihracat işlemlerinde ise TIR karnesi hamili, eşyayı doğrudan yetkili göndericinin deposunda yükleyecek; sevkiyatçı, gümrük makamlarından daha önce temin ettiği kurşun mühürleri yapıştıracak ve ihraç eşyasına ilişkin formaliteleri tamamlayacaktır. İhracat için gerekli tüm formalitelerin tamamlanmasından sonra, mal sahibi, elektronik sistem ve SMS yoluyla, aracın, gümrük bölgesinden ayrılmayı planladığı gümrük sinir geçiş noktasına hareketini başlatması için onay alacaktır. 

Bununla birlikte, TIR karne hamileri ve onlar adına hareket eden temsilcilerin ihracat işlemleri için TIR EPD sistemi üzerinden bilgileri önceden göndermeleri şiddetle tavsiye edilmektedir. Çünkü bu durum sinir geçiş prosedürünü daha da kolaylaştıracak ve operatör için zaman kazandıracaktır. Azerbaycan'dan çıktıktan sonra, TIR karnesi sınır geçiş noktasında da gümrük idaresi tarafından standart prosedür kapsamında işlenecektir (belgeler ve 1 ve 2 numaralı dipkoçanlar). 
 
Nakliye operatörleri için ise Azerbaycan gümrük idaresinin internet sitesinde "Yeşil Koridorun Daimi Olarak Kullanılması" başlıklı yetkili alıcıların ve göndericilerin listesi bulunmaktadır:
https://customs.gov.az/en/sahibkarlar-ucun/green-corridor-users/.
 
Üyelerimizin bilgisine sunulur.